{"id":1393,"date":"2018-09-23T22:48:49","date_gmt":"2018-09-24T02:48:49","guid":{"rendered":"https:\/\/vannghetudo.org\/?p=1393"},"modified":"2019-03-11T11:03:54","modified_gmt":"2019-03-11T15:03:54","slug":"tieng-viet-dieu-ky","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/2018\/09\/23\/tieng-viet-dieu-ky\/","title":{"rendered":"TI\u1ebeNG VI\u1ec6T DI\u1ec6U K\u1ef2"},"content":{"rendered":"<p><strong> Qua C\u00e1i Nh\u00ecn C\u1ee7a Nh\u00e0 V\u0103n V\u00d5 PHI\u1ebeN&nbsp;<br \/>\nV\u00e0 GS. Duy\u00ean<em> H\u1ea1c L\u00ca TH\u00c1I \u1ea4T<\/em><\/strong><br \/>\n&nbsp;<em>* <\/em><strong><em>Ng\u01b0\u1eddi X\u1ee9 V\u1ea1n<br \/>\n<\/em> &#8211; <em>Vi\u1ebft t\u1eb7ng c\u00e1c tr\u1ebb Vi\u1ec7t t\u1ea1i h\u1ea3i ngo\u1ea1i <\/em><\/strong>***<\/p>\n<div style=\"text-indent: 50px;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><em> &#8220;T\u00f4i y\u00eau ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc t\u00f4i, t\u1eeb khi m\u1edbi ra \u0111\u1eddi&#8230; M\u1eb9 hi\u1ec1n ru nh\u1eefng c\u00e2u xa v\u1eddi \u00e0 \u01a1i&#8230;&#8221;.<\/em> T\u00f4i xin m\u1edf \u0111\u1ea7u c\u00e2u chuy\u1ec7n &#8220;Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t di\u1ec7u k\u1ef3&#8221; b\u1eb1ng nh\u1eefng v\u1ea7n th\u01a1 m\u1ed9c m\u1ea1c n\u1eb1m n\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ea7n tho\u1ea1i v\u00ec \u0111\u00e3 tho\u1eaft bi\u1ebfn th\u00e0nh nh\u1ea1c (do nh\u1ea1c s\u0129 PDuy ph\u1ed5 nh\u1ea1c). N\u00f3 bi\u1ebfn th\u1ec3 t\u1eeb h\u1ed3i n\u00e0o v\u1eady? Sao th\u01a1 l\u1ea1i bi\u1ebfn th\u00e0nh nh\u1ea1c kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft? \u1ea4y th\u1ebf m\u1edbi hay ti\u1ebfng Vi\u1ec7t th\u1eadt t\u00e0i t\u00ecnh, di\u1ec7u k\u1ef3! C\u00e1i ng\u00f4n ng\u1eef M\u1eb9 \u0111\u1ebb bao la b\u1ed7ng ch\u1ed1c tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng m\u00eanh m\u00f4ng v\u00f4 t\u1eadn m\u00e0 m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee5 h\u01b0\u1edfng \u00e2n s\u00e2u kh\u00f4ng bao gi\u1edd h\u1ebft.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n c\u00e1ch \u0111\u00e2y kh\u00e1 l\u00e2u tr\u00ean \u0111\u1ed3i &#8220;Mao C\u00fa Tha&#8221; (Mt Coutha) \u1edf x\u1ee9 B\u00e0 Ho\u00e0ng v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u00eam kh\u00e1 l\u1ea1nh, c\u00f3 m\u00e2y m\u00f9 v\u00e2y quanh \u0111\u1ec9nh n\u00fai. T\u00f4i c\u00f9ng ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee7a \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i &amp; c\u00f4 \u1ef6 Lan t\u1eeb b\u00ean Ph\u00e1p sang ch\u01a1i, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi l\u00ean \u0111\u1ed3i ng\u1eafm c\u1ea3nh. Nh\u00ecn th\u1ea5y c\u1ea3 tr\u1eddi n\u01b0\u1edbc bao la s\u01b0\u01a1ng kh\u00f3i ch\u1eadp ch\u00f9ng, b\u1ea5t gi\u00e1c c\u00f4 \u1ef6 Lan ng\u00e2m hai c\u00e2u th\u01a1 b\u1ea5t h\u1ee7 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i thi h\u00e0o H\u00e0n M\u1ea1c T\u1eed nh\u00e0 ta &#8220;<em>\u1ede \u0111\u00e2y s\u01b0\u01a1ng kh\u00f3i m\u1edd<\/em> <em>nh\u00e2n \u1ea3nh, Ai bi\u1ebft t\u00ecnh ai c\u00f3 \u0111\u1eadm \u0111\u00e0&#8230;&#8221;.<\/em> Ch\u00fang t\u00f4i h\u1ebft s\u1ee9c ng\u1ea1c nhi\u00ean. D\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 c\u00f4 ng\u00e2m th\u01a1 b\u1eb1ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t su\u00f4ng \u0111u\u1ed9t, nh\u1ea1t nh\u1ebdo. Gi\u1ecdng ng\u00e2m c\u1ee7a c\u00f4 l\u00e0 \u00e2m h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a v\u00f9ng s\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng n\u00fai Ng\u1ef1 mi\u1ec1n Trung &#8211; t\u1ee9c gi\u1ecdng Hu\u1ebf \u0111\u1ea5y. Nh\u1ea5t l\u00e0 khi c\u00f4 th\u1ea3 \u1edf cu\u1ed1i c\u00e2u gi\u1ecdng tr\u1ea1i tr\u1ea1i ng\u00e3 nghi\u00eang &#8220;Ai bi\u1ebft t\u00ecnh ai c\u00f3 \u0111\u1eadm \u0111\u00e0&#8230;&#8221; th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 c\u00e1ch xa mu\u00f4n tr\u00f9ng \u0111i n\u1eefa, t\u00f4i v\u1eabn nh\u1edb v\u1ec1 mi\u1ec1n Trung, nh\u1edb nh\u00e0 \u0111\u1ebfn ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00f4 \u1ef6 Lan l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Anh, huy\u1ebft th\u1ed1ng ch\u1eb3ng c\u00f3 gi\u00e2y m\u01a1 r\u1ec5 m\u00e1 g\u00ec v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi VN m\u00ecnh h\u1ebft, \u1ea5y v\u1eady m\u00e0 c\u00f4 \u0111\u00e3 h\u1ecdc h\u1ecfi, x\u1eed d\u1ee5ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 l\u00e0u th\u00f4ng. Ph\u1ee5c! C\u00f3 l\u1ebd kh\u00f3 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ti\u1ebfng Vi\u1ec7t hay h\u01a1n c\u00f4 n\u1eefa. T\u00f4i t\u00f2 m\u00f2 h\u1ecfi c\u00f4 \u1ef6 Lan nguy\u00ean do n\u00e0o khi\u1ebfn c\u00f4 \u0111\u00e3 h\u1ecdc ti\u1ebfng Vi\u1ec7t hay v\u1eady? C\u00f4 k\u1ec3 r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t h\u00f4m \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n VN ch\u01a1i (ch\u1eafc l\u00e0 \u00f4ng VV\u00c1i), th\u1ea5y m\u1ea5y \u00f4ng b\u1ea1n n\u00f3i c\u00e2u g\u00ec tr\u00e0ng giang \u0111\u1ea1i h\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c ng\u1ed9 ngh\u0129nh g\u1ed3m h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng \u00e2m &#8220;oa oa&#8221; nghe nh\u01b0 ti\u1ebfng con n\u00edt kh\u00f3c. R\u1ed3i b\u1ea5t ch\u1ee3t c\u1ea3 nh\u00e0 ph\u00e1 l\u00ean c\u01b0\u1eddi khi\u1ebfn c\u00f4 kh\u00f4ng hi\u1ec3u m\u00f4 t\u00ea g\u00ec c\u1ea3. C\u00f4 t\u1ee9c m\u00ecnh ph\u1ea3i t\u00ecm hi\u1ec3u cho \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec ra \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e2u &#8220;H\u00f4m qua qua n\u00f3i qua qua m\u00e0 qua h\u1ed5ng qua, h\u00f4m nay qua h\u1ed5ng n\u00f3i qua qua m\u00e0 qua l\u1ea1i qua&#8221; v\u1edbi nh\u1eefng \u00e2m thanh <em>&#8220;oa oa&#8221;<\/em> tr\u00f9ng l\u1eadp t\u01b0\u1edfng ch\u1eebng nh\u01b0 ch\u1eb3ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec c\u1ea3 l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u n\u00f3i t\u1ef1 t\u00ecnh r\u1ea5t x\u00fac t\u00edch. Ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u ng\u1eabu nhi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1i ng\u00f4n ng\u1eef k\u1ef3 di\u1ec7u n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho c\u00f4 y\u00eau m\u1ebfn ti\u1ebfng VN m\u00e0 ra c\u00f4ng tu luy\u1ec7n. B\u00e2y gi\u1edd th\u00ec c\u00f4 \u1ef6 Lan \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t da tr\u1eafng ch\u00ednh c\u1ed1ng r\u1ed3i! \u1ea4y! Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t k\u1ef3 di\u1ec7u \u0111\u1ebfn m\u1ee9c khi\u1ebfn cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c nh\u01b0 c\u00f4 ph\u1ea3i m\u00ea m\u1ec7t. Th\u1ebf th\u1eed h\u1ecfi c\u00e1c em mang gi\u00f2ng m\u00e1u \u0111\u1ecf da v\u00e0ng, \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe ti\u1ebfng M\u1eb9 ru t\u1eeb thu\u1edf n\u1eb1m n\u00f4i th\u00ec l\u00e0m sao l\u1ea1i kh\u00f4ng y\u00eau qu\u00fd ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u1ec9?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n t\u00f4i m\u00ea nh\u1ea5t ph\u1ea3i k\u1ec3 l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n V\u00f5 Phi\u1ebfn, t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ea5y quy\u1ec3n T\u00f9y B\u00fat. Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u00ec \u00f4ng c\u00f9ng qu\u00ea hay h\u1ecd h\u00e0ng g\u00ec v\u1edbi t\u00f4i \u1edf c\u00e1i x\u1ee9 B\u00ecnh \u00d0\u1ecbnh qu\u00ea ngo\u1ea1i c\u1ee7a t\u00f4i (x\u1ee9 b\u00e1nh tr\u00e1ng d\u1eeba v\u00e0 m\u00ec c\u1ee7a vua Quang Trung), nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u00f3i gi\u1ecdng v\u0103n \u00f4ng th\u1eadt \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, k\u1ec3 chuy\u1ec7n nh\u01b0 \u0111\u00f9a nh\u01b0ng \u00fd t\u01b0\u1edfng th\u00e2m s\u00e2u. \u00d4ng hay \u0111i t\u1eeb c\u00e1i nh\u1ecf nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn c\u00e1i bao qu\u00e1t, t\u1eeb c\u00e1i c\u1ed1t l\u00f5i \u0111\u1ebfn c\u00e1i bao la, t\u1eeb ru\u1ed9t ra v\u1ecf&#8230; Trong b\u00e0i tham lu\u1eadn \u0111\u00e3 l\u00e2u c\u1ee7a \u00f4ng vi\u1ebft v\u1ec1 &#8220;Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i&#8221; \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch h\u1ebft s\u1ee9c tinh vi c\u00e1i hay, c\u00e1i \u0111\u1eb9p c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i xin ph\u00e9p nh\u00e0 v\u0103n VP g\u1ee3i l\u1ea1i \u0111\u00e2y nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1eed li\u1ec7u \u0111\u1ec3 h\u1ea7u chuy\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c em.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Theo nh\u00e0 v\u0103n VP, trong khi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng thi\u00ean v\u1ec1 \u00fd ni\u1ec7m tri\u1ebft l\u00fd tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng th\u00ec thi\u00ean n\u0103ng c\u1ee7a Vi\u1ec7t ng\u1eef h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec c\u1ee5 th\u1ec3. N\u00f3i th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng ti\u1ebfng ch\u1ec9 \u00fd ni\u1ec7m tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0ng nh\u1eefng t\u1eeb n\u00e0y th\u01b0\u1eddng vay m\u01b0\u1ee3n t\u1eeb ti\u1ebfng Trung Hoa \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng tri\u1ebft h\u1ecdc, t\u00f4n gi\u00e1o, ngh\u1ec7 thu\u1eadt, ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf nh\u01b0 c\u00e1c ti\u1ebfng &#8220;l\u1ec5 nghi, nh\u00e2n ngh\u0129a, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, li\u00eam s\u1ec9, thi\u1ec7n <em>\u00e1c,<\/em> <em>t\u1ea1ng ph\u1ee7, h\u01b0 th\u1ef1c, hi\u1ebfn ph\u00e1p v.v&#8230;&#8221;.<\/em> C\u00f2n nh\u1eefng ti\u1ebfng thu\u1ea7n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ch\u1ec9 nh\u1eefng v\u1eadt c\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 &#8220;<em>tay, ch\u00e2n,<\/em> <em>c\u00e1, l\u00e1 c\u00e2y&#8230;&#8221;.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00fang ta th\u1eadt \u0111a d\u1ea1ng. C\u00f3 khi ti\u1ebfng Anh, ti\u1ebfng \u00dac, ti\u1ebfng Ph\u00e1p ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1eef th\u00ec ti\u1ebfng Vi\u1ec7t l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1eeb t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 khi ti\u1ebfng \u00dac n\u00f3i <em>&#8220;carry&#8221;,<\/em> ti\u1ebfng Ph\u00e1p l\u00e0 <em>&#8220;porter&#8221;<\/em> th\u00ec VN ta c\u00f3 nhi\u1ec1u ti\u1ebfng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 <em> &#8220;\u1eb5m, b\u1ed3ng, \u0111\u1ed9i, \u0111eo, mang, x\u00e1ch, \u00f4m, x\u1ed1c, v\u00e1c, g\u00e1nh, b\u01b0ng, b\u00ea, khu\u00e2n, ch\u1edf, n\u00e1ch, c\u00f5ng, v\u1ef1c, d\u00ecu, d\u1eaft, qu\u1ea3y, khi\u00eang v.v&#8230;&#8221;. <\/em> C\u00f2n khi di\u1ec5n t\u1ea3 s\u1ef1 ch\u1ebft th\u00ec c\u00f3 nh\u1eefng t\u1eeb &#8220;ch\u1ebft, m\u1ea5t, tr\u0103m tu\u1ed5i, qua \u0111\u1eddi, t\u1eeb tr\u1ea7n, t\u1ea1 th\u1ebf, t\u1eaft ngh\u1ec9, th\u1edf h\u01a1i cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u1ec1 d\u01b0\u1edbi su\u1ed1i v\u00e0ng, v\u1ec1 v\u1edbi ti\u00ean t\u1ed5, v\u1ec1 v\u1edbi Tr\u1eddi Ph\u1eadt, v\u1ec1 v\u1edbi Ch\u00faa, quy ti\u00ean, tr\u00fat linh h\u1ed3n, an gi\u1ea5c ng\u00e0n thu, nh\u1eafm m\u1eaft, v\u0129nh bi\u1ec7t tr\u1ea7n gian, \u0103n x\u00f4i, toi, ng\u1ecfm, ng\u1ee7 v\u1edbi giun, m\u1eb7c \u00e1o s\u00e1u t\u1ea5m, m\u1eb7c \u00e1o s\u01a1 mi g\u1ed7 v.v&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1eb7c d\u00f9 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ch\u00fang ta c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u01b0 c\u00e1c ti\u1ebfng tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 d\u00f9ng nh\u01b0ng xoay \u0111i xoay l\u1ea1i v\u1eabn kho\u00e1i x\u00e0i c\u00e1c ti\u1ebfng c\u1ee5 th\u1ec3. T\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 &#8220;ti\u1ebfng y\u00eau hay th\u01b0\u01a1ng&#8221;. Chuy\u1ec7n y\u00eau \u0111\u01b0\u01a1ng th\u00ec tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u0111\u00e2u c\u00f3 ch\u1eeba d\u00e2n t\u1ed9c n\u00e0o n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i ti\u1ec1n nh\u00e2n ch\u00fang ta c\u0169ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft y\u00eau t\u1eeb th\u1eddi khai thi\u00ean l\u1eadp \u0111\u1ecba. \u1ea4y v\u1eady m\u00e0 khi nh\u1eafc t\u1edbi &#8220;<em>ti\u1ebfng y\u00eau<\/em>&#8221; &#8211; t\u1ee9c c\u00e1i t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng \u1ea5y trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ch\u00fang ta x\u1eed d\u1ee5ng m\u00e0u m\u00e8 h\u01a1n nhi\u1ec1u &#8211; n\u00e0o &#8220;trai g\u00e1i, chim chu\u1ed9t, gi\u0103ng d\u1ec7n, gi\u00f3 tr\u0103ng, m\u00e8o m\u1ee1, ong b\u01b0\u1edbm, tr\u0103ng hoa v.v&#8230;&#8221;. C\u00f3 khi l\u1ea1i th\u00eam th\u1eaft <em> &#8220;t\u00f2 t\u00ed, t\u1eb1ng t\u1ecbu, ong v\u1edbi b\u01b0\u1edbm, chim v\u1edbi chu\u1ed9t&#8221;. <\/em> Nh\u01b0 \u0111i thi m\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 thi \u0111\u1eadu, d\u00ednh, hay \u0111\u1ed7 m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 thi tr\u01b0\u1ee3t, r\u1edbt, h\u1ecfng&#8230; N\u00f3i v\u1ec1 h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb cu\u1ed9c \u0111\u1eddi th\u00ec d\u00f9ng c\u00e1c t\u1eeb &#8220;chua ch\u00e1t, \u0111\u1eafng cay, ng\u1ecdt b\u00f9i, m\u1eb7n m\u00e0&#8230;&#8221; hay khi n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau th\u00ec c\u00f3 <em> &#8220;l\u1eddi ong b\u01b0\u1edbm, l\u1eddi \u0111\u01b0\u1eddng m\u1eadt, ngh\u0129a \u0111\u00e1 v\u00e0ng&#8230;&#8221;.<\/em> C\u00f3 khi khen c\u00f4 g\u00e1i \u0111\u1eb9p l\u1ea1i b\u1ea3o c\u00f4 \u1ea5y <em>&#8220;th\u01a1m<\/em>&#8220;. C\u00f3 c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m t\u1ed1t th\u00ec b\u1ea3o l\u00e0 c\u00f3 &#8220;<em>job th\u01a1m<\/em>&#8220;&#8230; T\u00f3m l\u1ea1i d\u00f9ng m\u1ed9t ti\u1ebfng c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 ng\u00f3n s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi VN m\u00ecnh!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00e2y gi\u1edd ta b\u00e0n sang m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c l\u00e0 c\u00e1ch ph\u00e1t \u00e2m. \u00c2m ph\u00e1t ra th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec di\u1ec7n m\u1ea1o y nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00f3. T\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 khi m\u1ed9t nhi\u1ebfp \u1ea3nh gia ngo\u1ea1i qu\u1ed1c ch\u1ee5p h\u00ecnh th\u00ec b\u1ea3o l\u00e0 &#8220;cheeze&#8221; \u0111\u1ec3 kh\u00e1ch h\u00e0ng c\u01b0\u1eddi cho t\u01b0\u01a1i th\u00ec ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1edf mi\u1ec7ng n\u00f3i ti\u1ebfng &#8220;c\u01b0\u1eddi&#8221; t\u1ee9c kh\u1eafc c\u00f3 n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi tr\u00ean m\u00f4i li\u1ec1n. B\u1ea3o &#8220;ng\u1eadm&#8221; th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o mi\u1ec7ng m\u1edf, b\u1ea3o &#8220;h\u1ea3\u201d th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ng\u1eadm mi\u1ec7ng \u0111\u01b0\u1ee3c&#8221;, n\u00f3i &#8220;nh\u0103n r\u0103ng&#8221; th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o mi\u1ec7ng ng\u1eadm, n\u00f3i &#8220;kh\u1ea1c&#8221; th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t kh\u1ea1c, n\u00f3i &#8220;nh\u1ed5&#8221; th\u00ec chu mi\u1ec7ng y nh\u01b0 nh\u1ed5, n\u00f3i &#8220;h\u00fat&#8221; th\u00ec h\u1ecd h\u00fat v\u00e0o, n\u00f3i &#8220;phun&#8221; th\u00ec h\u1ecd phun ra, n\u00f3i &#8220;nhai&#8221; n\u00f3i &#8220;nu\u1ed1t&#8221;, n\u00f3i &#8220;\u1ecde&#8221; n\u00f3i &#8220;\u1ecdc&#8221; \u0111\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf c\u1ea3. N\u00f3i &#8220;c\u01b0\u1eddi ha h\u1ea3&#8221; th\u00ec mi\u1ec7ng h\u1ecd m\u1edf toang m\u00e0 n\u00f3i c\u01b0\u1eddi &#8220;m\u1ec9m&#8221; hay c\u01b0\u1eddi &#8220;m\u00edm chi&#8221; th\u00ec m\u1ed3m h\u1ecd ng\u1eadm h\u00e0m ti\u1ebfu. Ngay nh\u01b0 trong th\u01a1 v\u0103n c\u1ee7a c\u1ee5 Nguy\u1ec5n Du ti\u00ean sinh trong truy\u1ec7n Ki\u1ec1u khi n\u00f3i &#8220;V\u00f3 c\u00e2u kh\u1ea5p kh\u1ec3nh, b\u00e1nh xe g\u1eadp gh\u1ec1nh&#8221; l\u00e0 ch\u00fang ta li\u00ean t\u01b0\u1edfng ngay t\u1edbi con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1 quanh co, kh\u00fac khu\u1ef7u!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d0\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 th\u01a1 m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u1eeb g\u1ee3i h\u00ecnh, g\u1ee3i \u1ea3nh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n lao \u0111\u1ed9ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng nh\u1eefng t\u1eeb m\u00f4 t\u1ea3 r\u1ea5t g\u1ee3i h\u00ecnh. T\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 &#8220;Th\u1eb1ng nh\u1ecf tr\u00f4ng l\u00ed la l\u00ed l\u1eafc &#8211; C\u00f4 \u1ea5y \u0111i sao m\u00e0 \u01b0\u1ee1n \u00e0 u\u1ee1n \u1eb9o &#8211; Ho\u1eb7c b\u00e0 \u1ea5y kh\u1ecfe m\u00e0 sinh ra m\u1ea5y \u0111\u1ee9a con sao lo\u1eaft cho\u1eaft v.v..&#8221;. C\u1ee9 nghe nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o r\u1ed3i. Bi\u1ec3u th\u1ecb \u00e2m thanh t\u1ec9 nh\u01b0 m\u1ed7i khi c\u00f3 gi\u1ecdt m\u01b0a r\u1ecf xu\u1ed1ng \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 th\u00ec ta nghe c\u00e1c \u00e2m &#8220;t\u00ed t\u00e1ch&#8221;, gi\u00f3 th\u1ed5i &#8220;ph\u1ea7n ph\u1eadt&#8221;, \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 k\u00eau <em>&#8220;<\/em>t\u00edch t\u1eafc&#8221;, ti\u1ebfng chu\u00f4ng k\u00eau &#8220;leng keng&#8221; hay &#8220;k\u00ednh coong&#8221;, gi\u00f3 th\u1ed5i &#8220;vi vu&#8221;, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y &#8220;r\u00f3c r\u00e1ch&#8221; v.v&#8230; C\u00f2n t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c d\u1ea5u s\u1eafc, huy\u1ec1n, h\u1ecfi, ng\u00e3, n\u1eb7ng v.v&#8230; \u0111\u1ec1u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ec3u th\u1ecb t\u00ednh ch\u1ea5t ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3. T\u1ee9c nghe ti\u1ebfng th\u00ec ph\u00e1t ra ngay ti\u1ebfng Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c \u00e2m ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u0169ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ec3u th\u1ecb h\u00ecnh d\u1ea1ng. T\u1ec9 nh\u01b0 khi \u0111\u1ecdc \u00e2m &#8220;<em>ong<\/em>&#8221; th\u00ec y nh\u01b0 l\u00e0 c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec tr\u00f2n tr\u00f2n &#8211; nh\u01b0 &#8220;qu\u1ea3 b\u00f3ng, cong v\u00f2ng, c\u00e1i l\u1ecdng, c\u00e1i nong, ch\u1ea1y l\u00f2ng v\u00f2ng v.v..&#8221;. Khi \u0111\u1ecdc \u00e2m &#8220;oi&#8221; th\u00ec ph\u1ea3i h\u1eaft h\u01a1i ra n\u00ean c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec d\u00e0i ra th\u00eam ch\u00fat n\u1eefa, t\u1ec9 nh\u01b0 &#8220;c\u00e1i c\u00f2i, c\u00e1i ng\u00f2i, th\u00f2i ra, l\u00f2i ra, nhoi l\u00ean v.v&#8230;&#8221;. \u00c2m \u201c\u1eaft\u201d ph\u00e1t ra nghe r\u1ea5t g\u1eaft th\u00edch h\u1ee3p cho nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng t\u00e1c <em> &#8220;c\u1eaft, ch\u1eb7t, ng\u1eaft, x\u1eaft, g\u1eaft, th\u1eaft, v\u1eb7t v.v&#8230;&#8221;. <\/em> Ph\u1ee5 \u00e2m q th\u00edch h\u1ee3p cho c\u00e1c ti\u1ebfng h\u00e0m \u00fd c\u1ee9ng c\u1ecfi nh\u01b0 &#8220;qu\u00e1t, qu\u1ea1t, qu\u1eadt, qu\u1ea5t, qu\u0103ng, qu\u1eb3ng v.v&#8230;&#8221;. Ph\u1ee5 \u00e2m m cho ta c\u1ea3m gi\u00e1c \u00eam d\u1ecbu tho\u1ea3i m\u00e1i nh\u01b0 &#8220;m\u1ecbn m\u00e0ng, m\u1ec1m m\u1ea1i, m\u01b0\u1ee3t m\u00e0, m\u01a1n m\u1edfn v.v&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ch\u01b0a h\u1ebft, ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng v\u1ec1 \u0111i\u1ec7p ng\u1eef v\u00f4 c\u00f9ng phong ph\u00fa m\u00e0 c\u00e1c ti\u1ebfng kh\u00e1c kh\u00f4ng d\u1ec5 g\u00ec c\u00f3. C\u00f3 l\u1ea7n h\u1ecdc gi\u1ea3 Granet nh\u1eb7t t\u1eeb ti\u1ebfng Trung hoa \u0111\u01b0\u1ee3c 3 trang \u0111i\u1ec7p ng\u1eef nh\u01b0 <em>&#8220;quan quan, y\u00eau y\u00eau, ho\u00e0ng ho\u00e0ng<\/em>, <em>\u00e2m \u00e2m v.v<\/em>&#8230;&#8221; \u00f4ng \u0111\u00e3 cho l\u00e0 hay l\u1eafm. Tuy nhi\u00ean khi \u00f4ng kh\u00e1m ph\u00e1 ra l\u00e0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f3 c\u1ea3 kho t\u00e0ng \u0111i\u1ec7p ng\u1eef, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 &#8220;, xanh xanh, ch\u1ea7m ch\u1eadm, nh\u1ea1t nh\u1ea1t v.v&#8230;&#8221; th\u00ec \u00f4ng h\u1ebft s\u1ee9c ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u1ec1 s\u1ef1 phong ph\u00fa c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1eef n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ebfn th\u00e0nh \u0111i\u1ec7p ng\u1eef. Ta th\u1eed nghe v\u00e0i c\u00e2u th\u01a1 ph\u1ed5 th\u00f4ng trong Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ee5 Nguy\u1ec5n Du m\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 ai c\u0169ng bi\u1ebft: &#8220;<em>Tho\u1eaft tr\u00f4ng nh\u1eddn nh\u1ee3t m\u00e0u da, \u0102n g\u00ec to<\/em> <em>l\u1edbn \u0111\u1ea9y \u0111\u00e0 l\u00e0m sao!&#8221;<\/em> Ch\u01b0a h\u1ebft, c\u00f9ng di\u1ec5n t\u1ea3 n\u00e9t \u0111\u1eadm l\u1ee3t c\u1ee7a m\u00e0u s\u1eafc th\u00ec c\u00f3 &#8220;Xanh l\u01a1, xanh bi\u1ebfc, xanh um, xanh l\u00e8, xanh r\u1eddn, xanh non, xanh ng\u1eaft&#8230; <strong>\u00d0\u1ecf<\/strong> th\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ecf h\u1ed3ng, \u0111\u1ecf ch\u00f3i, \u0111\u1ecf ch\u00f3t, \u0111\u1ecf r\u1ef1c, \u0111\u1ecf l\u00f2e, \u0111\u1ecf l\u00f2m&#8230; <strong>\u00d0en<\/strong> th\u00ec c\u00f3 \u0111en thui, \u0111en x\u00ec, \u0111en k\u1ecbt, \u0111en ng\u00f2m, \u0111en m\u00f9 m\u1ecbt&#8230; <strong>Tr\u1eafng<\/strong> th\u00ec c\u00f3 tr\u1eafng x\u00f3a, tr\u1eafng to\u00e1t, tr\u1eafng tinh, tr\u1eafng b\u00f3c v.v&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00e2y gi\u1edd ta sang v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1ea1o t\u1ef1. Trong ti\u1ebfng Anh, ti\u1ebfng \u00dac ta th\u1ea5y c\u00f3 ch\u1eef &#8220;<em>the<\/em>&#8221; \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t danh t\u1eeb. Ti\u1ebfng Ph\u00e1p th\u00ec c\u00f3 <em>&#8220;le&#8221;, &#8220;la<\/em>&#8221; ch\u1ec9 gi\u1ed1ng \u0111\u1ef1c, gi\u1ed1ng c\u00e1i. C\u00f2n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a ta th\u00ec c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ti\u1ebfng m\u1ea1o t\u1ef1, c\u00f3 khi c\u0169ng ch\u1ec9 gi\u1ed1ng \u0111\u1ef1c gi\u1ed1ng c\u00e1i nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng khi c\u00f2n \u0111i xa h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, n\u00f3 g\u1ee3i t\u1ea3 bi\u1ebft bao nhi\u00eau t\u00e2m s\u1ef1, h\u00ecnh \u1ea3nh. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ta h\u00e3y quan s\u00e1t v\u1ec1 hai m\u1ea1o t\u1ef1 <em>&#8220;<\/em><em>c\u00e1i&#8221; v\u00e0 &#8220;con<\/em>&#8220;. Nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u cho hay h\u1ec5 c\u00e1i g\u00ec c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eady, linh \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ch\u1eef con \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 <em> &#8220;con thuy\u1ec1n, con tr\u00e2u, con s\u00f4ng, con c\u00e1, con m\u1eaft v.v&#8230;&#8221; <\/em> c\u00f2n c\u00e1i g\u00ec y\u00ean t\u0129nh, kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec c\u00f3 ch\u1eef c\u00e1i \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc, t\u1ec9 nh\u01b0 &#8220;c\u00e1i b\u00e0n, c\u00e1i n\u00f3n, c\u00e1i nia, c\u00e1i mu\u1ed5ng v.v&#8230;&#8221;. Tuy nhi\u00ean c\u00f3 khi c\u0169ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e1 l\u1ec7 nh\u1edd bi\u1ebft nh\u00e2n c\u00e1ch h\u00f3a t\u1ec9 nh\u01b0 c\u00e2u ca dao &#8220;c\u00e1i c\u00f2, c\u00e1i v\u1ea1c, c\u00e1i n\u00f4ng &#8211; Sao m\u00e0y d\u1eadm l\u00faa nh\u00e0 \u00f4ng h\u1ee1i c\u00f2&#8221; ho\u1eb7c ch\u1eef <em>&#8220;<\/em><em>c\u00e1i&#8221;<\/em> c\u0169ng bi\u1ec3u th\u1ecb gi\u1ed1ng c\u00e1i nh\u01b0 c\u00e2u &#8220;con d\u1ea1i, c\u00e1i mang v.v&#8230;&#8221;. Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3, nh\u01b0 tr\u00ean \u0111\u00e3 n\u00f3i c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u1ea1o t\u1ef1. T\u1ec9 nh\u01b0 <em> &#8220;con su\u1ed1i, c\u00e2y g\u1eady, c\u00e1i c\u00e0y, ng\u1ecdn n\u00fai, t\u1ea7ng m\u00e2y, m\u1eb7t tr\u0103ng, c\u01a1n ghen, tr\u1eadn m\u01b0a, gi\u00f2ng su\u1ed1i, m\u1ea3nh t\u00ecnh, kh\u1ed1i t\u00ecnh, n\u1ed7i kh\u1ed5, ni\u1ec1m \u0111au, c\u01a1n gi\u1eadn v.v&#8230;&#8221; <\/em> m\u00e0 ngay c\u1ea3 vi\u1ec7c di\u1ec5n t\u1ea3 m\u1ed9t ch\u1eef <em> &#8220;\u0111\u00e1&#8221; <\/em> kh\u00f4ng th\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y bi\u1ebft bao nhi\u00eau m\u1ea1o t\u1eeb \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc t\u00f9y tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p th\u00edch nghi m\u00e0 d\u00f9ng t\u1ec9 nh\u01b0 &#8220;c\u1ee5c \u0111\u00e1, vi\u00ean \u0111\u00e1, t\u1ea3ng \u0111\u00e1, kh\u1ed1i \u0111\u00e1, h\u00f2n \u0111\u00e1 v.v&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ef1 k\u1ef3 di\u1ec7u c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y c\u0169 c\u1ee7a ch\u00fang ch\u00fang t\u00f4i ph\u00e2n t\u00edch th\u00e2m s\u00e2u. \u00d0\u00f3 l\u00e0 Gi\u00e1o s\u01b0 Duy\u00ean H\u1ea1c L\u00ea Th\u00e1i \u1ea4t. Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft c\u0169ng xin ph\u00e9p Gi\u00e1o s\u01b0 ghi l\u1ea1i \u0111\u00e2y nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1eed li\u1ec7u \u0111\u1ec3 c\u00e1c em tr\u1ebb c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u1ecdc cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y. Trong quy\u1ec3n &#8220;Ng\u00f4n ng\u1eef VN&#8221; ph\u00e1t h\u00e0nh t\u1ea1i Hoa k\u1ef3 n\u0103m 1996 c\u00f3 ph\u00e2n t\u00edch s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3, phong ph\u00fa c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. Theo Gi\u00e1o s\u01b0, ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f3 \u00e2m \u0111\u01a1n v\u00e0 \u00e2m gh\u00e9p. \u00c2m \u0111\u01a1n m\u1ed7i khi \u0111\u1ecdc l\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ed9c c\u00f3 m\u1ed9t \u00e2m, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 &#8220;Anh Ba \u0111i v\u1ec1 nh\u00e0&#8221; c\u00f3 5 \u00e2m ri\u00eang bi\u1ec7t. Tr\u00e1i v\u1edbi \u00e2m \u0111\u01a1n l\u00e0 \u0111a \u00e2m hay \u00e2m gh\u00e9p, t\u1ec9 nh\u01b0 c\u00e1i nh\u00e0, con tr\u00e2u, m\u1eb7t tr\u1eddi, s\u00f4ng n\u00fai v.v&#8230; V\u00e0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f2n c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng Vi\u1ec7t h\u00f3a c\u00e1c t\u1eeb ngo\u1ea1i qu\u1ed1c th\u00e0nh \u0111a \u00e2m nh\u01b0 c\u00e0 ph\u00ea, va-li, t\u1eafc-xi, ra-d\u00f4, x\u00e0 b\u00f4ng v.v&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t mang \u0111\u1ea7y nh\u1ea1c t\u00ednh hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1ea1c ng\u1eef (t\u1ee9c khi n\u00f3i l\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n nh\u1ea1c \u1edf trong c\u00e2u). Ch\u00ednh nh\u1edd th\u1ebf m\u00e0 th\u01a1 v\u0103n c\u1ee7a ta b\u1ed7ng nhi\u00ean nh\u1edd nh\u1ea1c s\u0129 chuy\u1ec3n h\u00f3a, bi\u1ebfn th\u1ec3 th\u00e0nh nh\u1ea1c h\u1ed3i n\u00e0o kh\u00f4ng hay. T\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 t\u00ecnh ng\u00e0y x\u01b0a \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng t\u00ecnh ca b\u1ea5t h\u1ee7 nh\u01b0 &#8220;M\u1ed9ng D\u01b0\u1edbi Hoa, N\u1eafng Chi\u1ec1u, Con thuy\u1ec1n kh\u00f4ng b\u1ebfn, \u00c1o l\u1ee5a H\u00e0 \u00d0\u00f4ng v.v&#8230;&#8221; ho\u1eb7c c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 m\u1edbi \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i \u0111\u00e3 ph\u1ed5 th\u00e0nh nh\u1ea1c nh\u01b0 &#8220;<em>Ai tr\u1edf v\u1ec1 X\u1ee9<\/em> <em>Vi\u1ec7t, Tr\u00e1i tim t\u00f4i l\u00e0 b\u1ebfn<\/em>&#8221; ho\u1eb7c c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng trong t\u1eadp &#8220;Hoa \u0111\u1ecba ng\u1ee5c&#8221; c\u1ee7a Ng\u1ee5c s\u0129 Nguy\u1ec5n Ch\u00ed Thi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea1c s\u0129 Ph\u1ea1m Duy ph\u1ed5 nh\u1ea1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1ea1c t\u00ednh trong ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng qua gi\u1ecdng n\u00f3i, gi\u1ecdng h\u00e1t gi\u1ecdng h\u00f2, \u0111i\u1ec7u nh\u1ea1c d\u00e2n gian c\u1ee7a ba mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Ch\u1ec9 c\u1ea7n hai c\u00e2u th\u01a1 l\u1ee5c b\u00e1t c\u1ee7a Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u l\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 ng\u00e2m l\u00ean, h\u00e1t l\u00ean, h\u00f2 l\u00ean, l\u1ea3y l\u00ean \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u1ec3 \u0111i\u1ec7u t\u1eeb c\u00e1ch ng\u00e2m th\u01a1 gi\u1ecdng B\u1eafc, \u0111\u1ebfn ng\u00e2m gi\u1ecdng Hu\u1ebf, \u0111\u1ebfn ru b\u00e0i ch\u00f2i mi\u1ec1n Trung, r\u1ed3i h\u00f2 mi\u1ec1n Nam ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn th\u00e0nh c\u00e2u v\u1ecdng c\u1ed5 n\u1eefa. T\u1ec9 nh\u01b0 hai c\u00e2u th\u01a1 t\u1ea3 n\u00e9t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a Th\u00fay V\u00e2n v\u00e0 Th\u00fay Ki\u1ec1u<em> &#8220;V\u00e2n xem trang tr\u1ecdng kh\u00e1c v\u1eddi, Khu\u00f4n tr\u0103ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1eb7n n\u00e9t ng\u00e0i n\u1edf nang&#8230;&#8221;.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1i hay kh\u00e1c n\u1eefa c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t l\u00e0 s\u1ef1 ho\u00e1n \u0111\u1ea3o nh\u1eefng ti\u1ebfng gh\u00e9p. C\u00f3 khi s\u1ef1 ho\u00e1n \u0111\u1ea3o v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean ngh\u0129a nh\u01b0 <em> &#8220;tay ch\u00e2n v\u00e0 ch\u00e2n tay, con ch\u00e1u v\u00e0 ch\u00e1u con, xa g\u1ea7n v\u00e0 g\u1ea7n xa, tranh \u0111\u1ea5u v\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh v.v&#8230;&#8221;. <\/em> C\u00f3 khi s\u1ef1 ho\u00e1n \u0111\u1ea3o l\u00e0m \u0111\u1ed5i ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb gh\u00e9p \u0111\u00f3, v\u00ed d\u1ee5 &#8220;c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 ch\u00faa c\u00f4ng, t\u1eed \u0111\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed, con s\u00f4ng v\u00e0 s\u00f4ng con&#8221;. C\u00f3 khi s\u1ef1 ho\u00e1n \u0111\u1ea3o l\u00e0m t\u0103ng ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb ch\u00ednh, t\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 <em> &#8220;\u0111\u1eb9p qu\u00e1 v\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u1eb9p, hay qu\u00e1 v\u00e0 qu\u00e1 hay v.v&#8230;&#8221;. <\/em> Nh\u01b0ng l\u1eafm khi kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e1n \u0111\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 c\u00e1c ch\u1eef <em> &#8220;chi\u1ebfn tranh v\u00e0 tranh chi\u1ebfn, tranh d\u00e0nh v\u00e0 d\u00e0nh tranh, s\u01a1n h\u00e0 v\u00e0 h\u00e0 s\u01a1n v.v&#8230;&#8221;. <\/em> \u00d0\u1eb7c bi\u1ec7t ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ch\u00fang ta c\u00f3 \u0111\u1eb7c t\u00ednh linh \u0111\u1ed9ng \u0111a d\u1ea1ng. Ch\u1ec9 n\u00eau v\u00e0i n\u00e9t t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng. T\u1ec9 nh\u01b0 c\u00e2u c\u00f3 3 ch\u1eef \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1ed3i<em>: <\/em> &#8220;Anh n\u00f3i kh\u00f4ng&#8221; c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3o qua \u0111\u1ea3o l\u1ea1i \u0111\u1ee7 ki\u1ec3u nh\u01b0 &#8220;Anh kh\u00f4ng n\u00f3i&#8221;, &#8220;N\u00f3i kh\u00f4ng anh?&#8221;, Kh\u00f4ng! Anh n\u00f3i&#8221;&#8230; C\u00e2u c\u00f3 4 ch\u1eef <em> &#8220;T\u00f4i kh\u00f4ng n\u00f3i anh&#8221; <\/em> c\u00e0ng \u0111\u1ea3o ng\u1eef nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u00e0 khi g\u1eb7p c\u00e2u 6 ch\u1eef nh\u01b0<em> &#8220;<\/em><em>T\u00f4i b\u1ea3o anh v\u1ec1 nh\u00e0 n\u00f3&#8221; <\/em> th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc xu\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft bao gi\u1edd m\u1edbi h\u1ebft \u00fd!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p k\u1ef3 di\u1ec7u h\u01a1n c\u1ea3 l\u00e0 <strong> s\u1ef1 linh \u0111\u1ed9ng trong th\u1ec3 th\u01a1 thu\u1eadn ngh\u1ecbch \u0111\u1ed9c,<\/strong> n\u1ed9i dung to\u00e0n b\u00e0i kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i khi \u0111\u1ecdc xu\u00f4i c\u0169ng nh\u01b0 khi \u0111\u1ecdc ng\u01b0\u1ee3c. T\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 b\u00e0i th\u01a1 t\u1ea3 \u00d0\u1ec1n Ng\u1ecdc S\u01a1n ch\u1eb3ng h\u1ea1n: <em> &#8220;Linh uy ti\u1ebfng n\u1ed5i th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00e2y, N\u01b0\u1edbc ch\u1eafn hoa r\u00e0o m\u1ed9t kh\u00f3a m\u00e2y, Xanh bi\u1ebfc n\u01b0\u1edbc soi h\u1ed3 l\u1ed9n b\u00f3ng, T\u00edm b\u1ea7m r\u00eau m\u1ecdc \u0111\u00e1 tr\u00f2n xoay, Canh t\u00e0n l\u00fac \u0111\u00e1nh chu\u00f4ng \u1ea7m ti\u1ebfng, Kh\u00e1ch v\u1eafng khi \u0111\u01b0a x\u1ea1 ng\u00e1t bay, Th\u00e0nh th\u1ecb ti\u1ebfng vang \u0111\u1ed3n c\u1ea3nh th\u1eafng, R\u00e0nh r\u00e0nh n\u1ecd b\u00fat v\u1edbi nghi\u00ean n\u00e0y&#8221; <\/em> (Th\u01a1 V\u00f4 Danh). B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i b\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y t\u1eeb ch\u1eef cu\u1ed1i c\u1ee7a c\u00e2u tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ea7u b\u00e0i v\u1eabn ra \u0111\u00fang \u00fd &#8220;N\u00e0y nghi\u00ean v\u1edbi b\u00fat n\u1ecd r\u00e0nh r\u00e0nh, Th\u1eafng c\u1ea3nh \u0111\u1ed3n vang ti\u1ebfng th\u1ecb th\u00e0nh, Bay ng\u00e1t x\u1ea1 \u0111\u01b0a khi v\u1eafng kh\u00e1ch, Ti\u1ebfng \u1ea7m chu\u00f4ng \u0111\u00e1nh l\u00fac t\u00e0n canh, Xoay tr\u00f2n \u0111\u00e1 m\u1ecdc r\u00eau b\u1ea7m t\u00edm, B\u00f3ng l\u1ed9n h\u1ed3 soi n\u01b0\u1edbc bi\u1ebfc xanh, M\u00e2y kh\u00f3a m\u1ed9t r\u00e0o hoa ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc, \u00d0\u00e2y l\u00e0 th\u1eadt n\u1ed5i ti\u00eang uy linh&#8221;. Th\u1eadt l\u00e0 k\u1ef3 di\u1ec7u? B\u00e0i th\u01a1 tr\u00ean c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1eaft \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc n\u1eefa. Ho\u1eb7c b\u00e0i th\u01a1 theo th\u1ec3 li\u00ean ho\u00e0n k\u00edn nh\u01b0 b\u00e0i Th\u01a1 v\u1ecbnh &#8220;B\u00f3ng tr\u0103ng trong&#8221; ch\u1ec9 c\u00f3 13 ch\u1eef d\u00f9ng m\u1ef9 t\u1eeb ph\u00e1p \u0111i\u1ec7p ng\u1eef: &#8220;B\u00f3ng tr\u0103ng trong thu\u1edf tr\u01b0\u1edbc soi chung, Thu\u1edf tr\u01b0\u1edbc soi chung m\u1ed9t t\u1ea5m l\u00f2ng, Chung m\u1ed9t t\u1ea5m l\u00f2ng nay v\u1eabn nh\u1edb, L\u00f2ng nay v\u1eabn nh\u1edb b\u00f3ng tr\u0103ng trong&#8221; (Th\u01a1 Duy\u00ean H\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R\u1eddi kh\u1ecfi th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a hai v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u00f3i tr\u00ean, m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n m\u1ed9t nh\u00e0 gi\u00e1o, trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng d\u00e2n gian, ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a ta c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u00e0o ph\u00fang s\u1ed1 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi. Kho\u00e1i nh\u1ea5t trong ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a ta l\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3i l\u00e1i. H\u1ea7u nh\u01b0 trong d\u00e2n gian, ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u1ee7a ta ai c\u0169ng bi\u1ebft n\u00f3i l\u00e1i. Ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t t\u00ed \u00f3c tr\u00e0o ph\u00fang l\u00e0 c\u00f3 ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi ngay. L\u00e1i c\u00f3 l\u00e1i t\u1ee5c, l\u00e1i thanh. L\u00e1i t\u1ee5c th\u00ec nhi\u1ec1u l\u1eafm k\u1ec3 kh\u00f4ng h\u1ebft, \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1ec9 xin n\u00f3i v\u00e0i ti\u1ebfng l\u00e1i thanh. T\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 mu\u1ed1n n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfn s\u0129 tranh \u0111\u1ea5u khi sa c\u01a1 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng tho\u00e1t th\u00ec b\u1ea3o l\u00e0 &#8220;\u0111\u1ea5u tranh th\u00ec tr\u00e1nh \u0111\u00e2u&#8221;. Ho\u1eb7c &#8220;\u0111o\u00e0n k\u1ebft&#8221; th\u00ec &#8220;\u0111\u1ebfch c\u00f2n&#8221;. Ho\u1eb7c nh\u00e2n bu\u1ed5i b\u1ea7u c\u1eed c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n kh\u00f4ng tham d\u1ef1 h\u1ecfi h\u00f4m nay ai \u0111\u1eafc c\u1eed, ng\u01b0\u1eddi kia tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 \u00f4ng &#8220;V\u0169 nh\u01b0 C\u1ea9n&#8221;, anh b\u1ea1n kia ng\u1edb ra m\u1ed9t l\u00e1t m\u1edbi hay l\u00e0 &#8220;V\u1eabn nh\u01b0 c\u0169&#8221; t\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi c\u0169 v\u1eabn \u0111\u1eafc c\u1eed! Ho\u1eb7c t\u1ef1a b\u00e0i nh\u1ea1c th\u1eadt hay l\u00e0 &#8220;M\u1ed9ng d\u01b0\u1edbi hoa&#8221; \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u00e1i l\u1ea1i th\u00e0nh &#8220;H\u1ecda d\u01b0\u1edbi m\u00f4ng&#8221;, ho\u1eb7c &#8220;B\u00e2y gi\u1edd th\u00e1ng m\u1ea5y&#8221; \u0111\u1ea3o l\u1ea1i th\u00e0nh &#8220;B\u00e2y gi\u1edd m\u1ea5y th\u00e1ng&#8221;. Ho\u1eb7c ch\u01a1i qu\u1ea7n v\u1ee3t \u0111\u00e1nh m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng banh th\u1eadt hay tr\u00f4ng th\u1eadt &#8220;\u0111\u01a1n gi\u1ea3n&#8221; nh\u01b0 &#8220;\u0111ang gi\u1ee1n&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u0169ng chuy\u1ec7n n\u00f3i l\u00e1i, v\u1ec1 chuy\u1ec7n g\u00e1i trai, trong nhi\u1ec1u bu\u1ed5i ti\u1ec7c ho\u1eb7c \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00e1o nhau c\u00e1c c\u00e2u \u0111\u1ed1 vui v\u1eeba thanh v\u1eeba t\u1ee5c nh\u01b0 c\u00e2u \u0111\u1ed1 &#8220;<em>G\u00e1i C\u1ee7 chi &#8230;<\/em>?&#8221; ch\u1eb3ng h\u1ea1n. T\u1ee9c th\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i ngay &#8220;<em>Trai Y\u00ean Th\u1ebf&#8230; <\/em>&#8221; kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tuy\u1ec7t di\u1ec7u l\u1eafm sao? C\u00f2n m\u1ed9t c\u00e2u \u0111\u1ed1i hay kh\u00e1c n\u1eefa c\u0169ng thu\u1ed9c lo\u1ea1i ti\u1ebfu l\u00e2m g\u00e1i trai b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00f3i l\u00e1i hai l\u1ea7n nh\u01b0ng kh\u00f4ng ti\u1ec7n vi\u1ebft ra nguy\u00ean c\u00e2u n\u00ean xin nh\u1edd qu\u00fd \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 th\u00eam m\u1eafm th\u00eam mu\u1ed1i v\u00e0o cho r\u00f5 ngh\u0129a. C\u00e2u \u0111\u1ed1i n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1i t\u00ean r\u1ea5t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi con g\u00e1i t\u00ean g\u1ecdi Gi\u00e1ng H\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u00ean kia l\u00e0 anh Chu C\u1ecf (xin l\u1ed7i nh\u1eefng ai c\u00f3 t\u00ean n\u00e0y) nh\u01b0ng khi n\u00f3i l\u00e1i hai l\u1ea7n ng\u01b0\u1ee3c nhau c\u1ee7a hai c\u00e1i t\u00ean n\u00f3i tr\u00ean v\u00e0 th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat m\u1eafm mu\u1ed1i g\u1eebng h\u00e0nh v\u00e0o, n\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e2u \u0111\u1ed1i r\u1ea5t k\u1ef3 th\u00fa, b\u1ea5t h\u1ee7 trong chuy\u1ec7n g\u1ed1i ch\u0103n, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m l\u1ee9a \u0111\u00f4i e th\u1eb9n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecf c\u1ea3 m\u1eb7t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00f3 khi \u0111\u1ea3o ng\u1eef g\u00e2y ra ngh\u0129a tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, t\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 ng\u00e0nh h\u00e0ng kh\u00f4ng t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u00ecnh c\u00f4ng kh\u00f4ng chuy\u00ean ch\u1edf h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t m\u00ecnh ph\u00e1n cho m\u1ed9t c\u00e2u &#8220;H\u00e0ng kh\u00f4ng nh\u01b0 r\u1ee9a h\u00f3a kh\u00f4ng h\u00e0ng&#8221;. Trong th\u01a1 v\u0103n c\u1ee7a ta th\u01b0\u1eddng c\u00f3 v\u1ebf x\u01b0\u1edbng v\u00e0 h\u1ecda (hay \u0111\u1ed1i) r\u1ea5t phong ph\u00fa. Nh\u01b0 c\u00e2u x\u01b0\u1edbng &#8220;Da tr\u1eafng v\u1ed7 b\u00ec b\u1ea1ch&#8221; th\u00ec c\u00f3 c\u00e2u \u0111\u1ed1i l\u1ea1i l\u00e0 &#8220;Tr\u1eddi xanh m\u00e0u thi\u00ean thanh&#8221;. Trong th\u1ec3 th\u01a1 Th\u1ea5t ng\u00f4n B\u00e1t c\u00fa ho\u1eb7c \u00d0\u01b0\u1eddng lu\u1eadt th\u00ec c\u00e1c t\u1eeb, c\u00e1c c\u00e2u, c\u00e1c v\u1ebf \u0111\u1ed1i nhau ph\u1ea3i th\u1eadt l\u00e0 ch\u1ec9nh, \u1ea5y v\u1eady m\u00e0 lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 hay. C\u00f3 khi trong n\u01b0\u1edbc ra c\u00e2u x\u01b0\u1edbng th\u00ec ngo\u00e0i h\u1ea3i ngo\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i theo, t\u1ec9 nh\u01b0 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 c\u00e2u th\u01a1 c\u1ee7a \u00f4ng H\u00e0 s\u0129 Phu g\u1eedi ra ngo\u00e0i r\u1eb1ng &#8220;Tr\u1eddi \u0111\u00e3 sang canh \u0111\u1eebng v\u1ecb k\u1ef7&#8221; th\u00ec t\u1ee9c kh\u1eafc ngo\u00e0i n\u00e0y c\u00f3 Gs NV Kh\u00e1nh \u1edf \u00dac ch\u00e2u \u0111\u1ed1i ngay &#8220;N\u01b0\u1edbc tr\u00f2n th\u1ebf k\u1ef7 v\u1eabn t\u00e0n canh!&#8221; (\u00fd n\u00f3i t\u00e0n canh gi\u00f3 l\u1ed9ng). \u00d4ng \u0111\u00e3 d\u00f9ng ch\u1eef N\u01b0\u1edbc, ch\u1eef K\u1ef7 c\u00f9ng ch\u1eef Canh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ebft s\u1ee9c \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c tr\u1ea1ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc VN m\u00ecnh. Ch\u01b0a h\u1ebft, d\u00e2n gian c\u00f2n ch\u1ebf ra <strong><em>nh\u1eefng c\u00e2u \u0111\u1ed1 m\u00f3c h\u1ecdng<\/em><\/strong> trong kho t\u00e0ng ng\u00f4n ng\u1eef Vi\u1ec7t h\u1ebft s\u1ee9c phong ph\u00fa sau 1975 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i v\u00e0o v\u0103n h\u1ecdc s\u1eed, thu\u1ed9c lo\u1ea1i kh\u00f3c h\u1ed5 ng\u01b0\u01a1i m\u00e0 c\u01b0\u1eddi ra n\u01b0\u1edbc m\u1eaft. S\u1ef1 tr\u00e0o ph\u00fang th\u1ec3 hi\u1ec7n <strong><em> trong \u0111au th\u01b0\u01a1ng v\u1eabn ng\u1ea7m ch\u1ee9a n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi<\/em><\/strong><em>,<\/em> c\u01b0\u1eddi c\u1ee3t cay \u0111\u1eafng kh\u00f3 t\u1ea3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u0169ng k\u1ef3 th\u00fa kh\u00f4ng k\u00e9m l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 thanh t\u1ee5c, t\u1ee5c thanh c\u1ee7a B\u00e0 H\u1ed3 Xu\u00e2n H\u01b0\u01a1ng khi v\u1ecbnh &#8220;C\u00e1i qu\u1ea1t&#8221; ho\u1eb7c &#8220;Tr\u00e1i m\u00edt&#8221; ch\u1eb3ng h\u1ea1n th\u00ec ai c\u0169ng ph\u1ea3i \u00f4m b\u1ee5ng m\u00e0 c\u01b0\u1eddi l\u0103n nh\u01b0ng th\u1ef1c ra B\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1ea3 ch\u00ednh x\u00e1c c\u00e1i s\u1ef1 v\u1eadt \u0111\u00f3. T\u01b0\u1edfng thanh m\u00e0 t\u1ee5c, t\u01b0\u1edfng t\u1ee5c m\u00e0 thanh. C\u00f3 khi l\u1eddi n\u00f3i ra ch\u00ecu khen ng\u1ee3i nh\u01b0ng s\u1ef1 th\u1ef1c l\u1ea1i c\u00f3 \u00fd m\u1eafng nhi\u1ebfc, n\u00f3i ng\u01b0\u1ee3c, t\u1ec9 nh\u01b0 b\u1ea3o &#8220;Con m\u1eb9 \u1ea5y \u0111\u1eb9p mu\u1ed1n \u0111\u1ed9n th\u1ed5&#8221; hay khi c\u00f3 \u00fd khen ng\u1ee3i m\u1ed9t ch\u00e1u b\u00e9 ngoan, \u0111\u1eb9p th\u00ec b\u1ea3o l\u00e0 &#8220;con b\u00e9 d\u1ec5 gh\u00e9t chi l\u1ea1&#8221;. Ch\u01b0a h\u1ebft, ti\u1ebfng Vi\u1ec7t trong nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng v\u1eadn d\u1ee5ng m\u1eabu t\u1ef1 T m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ebft s\u1ee9c phong ph\u00fa. Ng\u00e0y x\u01b0a khi c\u00f2n nh\u1ecf th\u01b0\u1eddng nghe thi\u00ean h\u1ea1 tr\u00eau v\u1ea7n B &#8220;B\u00e0 Ba b\u00e1n b\u00e1nh b\u00f2 b\u1ecb b\u00f2 b\u00e1ng b\u1ec3 b\u1ee5ng&#8221; \u0111\u1ee7 th\u1ea5y hay r\u1ed3i nh\u01b0ng l\u1edbn l\u00ean l\u1ea1i th\u1ea5y v\u1ea7n T c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chuy\u00ean ch\u1edf nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u1ee9c t\u1ea1p. T\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 khi t\u1ea3 v\u1ec1 c\u00f4 Tr\u1ea7n Th\u1ecb Thu Thu\u1ef7, t\u1ee9c th\u00ec c\u00f3 b\u00e0i v\u0103n xu\u00f4i v\u1ea7n T nh\u01b0 sau (ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 xin tr\u00edch m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n ng\u1eafn ph\u1ea7n m\u1edf \u0111\u1ea7u v\u00ec b\u00e0i n\u00e0y kh\u00e1 d\u00e0i). Truy\u1ec7n T\u00ecnh: Tr\u1ea7n Th\u1ecb Thu Thu\u1ef7<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cTr\u1ea7n Th\u1ecb Thu Th\u1ee7y t\u00ean th\u1eadt Tr\u1ea7n Th\u1ecb Th\u1ecf, tr\u00fa t\u1ea1i th\u00f4n T\u00e1m, Tr\u1ea3ng Tranh, T\u1ec9nh Th\u1eeba Thi\u00ean. Thu\u1edf thi\u1ebfu th\u1eddi, tr\u00ed tu\u1ec7 th\u00ec th\u01b0\u1eddng th\u00f4i, tuy th\u1ebf, t\u00ednh Th\u1ee7y th\u1eadt th\u00e0, th\u1ee7 th\u1ec9 th\u00f9 th\u00ec, th\u1ecfn th\u00e0 th\u1ecfn th\u1ebbn, th\u1eadt th\u01b0\u01a1ng! T\u1edbi tu\u1ed5i tr\u0103ng tr\u00f2n, Th\u1ee7y tr\u00f2n tr\u1eb7n, t\u01b0\u01a1i t\u1eafn, tr\u1eafng tr\u1ebbo, tay tr\u00f2n tr\u0129nh, t\u00f3c th\u01a1m th\u01a1m, th\u1eadt tuy\u1ec7t!\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 m\u1eabu t\u1ef1 kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng s\u00e1ng t\u1ea1o t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1ea7n H, v\u1ea7n S ch\u1eb3ng h\u1ea1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00f9 sao ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft c\u0169ng tha thi\u1ebft mong c\u00e1c em s\u1edbm t\u00ecm v\u1ec1 ngu\u1ed3n c\u1ed9i b\u1eb1ng c\u00e1ch c\u1ed1 c\u00f4ng h\u1ecdc ti\u1ebfng M\u1eb9 \u0111\u1ebb t\u1eeb khi c\u00f2n b\u00e9. V\u00ec m\u1ed7i ng\u00f4n ng\u1eef ti\u00eau bi\u1ec3u cho c\u1ea3 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c, cho c\u1ea3 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi, hu\u1ed1ng h\u1ed3 chi c\u00e1c em \u0111\u00e3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi VN, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ee9t b\u1ecf ti\u1ebfng M\u1eb9 \u0111\u1ebb \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c. Cu\u1ed1i c\u00f9ng xin g\u1ee3i l\u1ea1i l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a l\u00e0 &#8220;D\u00e2n ta c\u00f2n th\u00ec ti\u1ebfng ta c\u00f2n. N\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t th\u00ec n\u01a1i <em>\u0111\u00f3 c\u00f3 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, c\u00f3 v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t&#8221;<\/em>. V\u00e0 c\u0169ng xin m\u01b0\u1ee3n l\u1eddi c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n V\u00f5 Phi\u1ebfn \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y khi \u00f4ng nh\u1eafn nh\u1ee7 c\u00e1c em tr\u1ebb Vi\u1ec7t t\u1ea1i h\u1ea3i ngo\u1ea1i \u1edf kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng tr\u1eddi s\u1ef1 lo l\u1eafng c\u1ee7a \u00f4ng &#8220;<em>Ch\u1eafc ch\u1eafn khi c\u00e1c em t\u1eeb b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng g\u1eb7p l\u1ea1i nhau, c\u00e1c em kh\u00f4ng ch\u1ec9 b\u1ee1 ng\u1ee1 v\u00ec kh\u00e1c ti\u1ebfng n\u00f3i, m\u00e0 c\u00f2n b\u1ee1 ng\u1ee1 h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng xa c\u00e1ch trong t\u00e2m h\u1ed3n&#8221;.<\/em> C\u00e1i xa c\u00e1ch n\u00e0y m\u1edbi th\u1ef1c \u0111\u00e1ng s\u1ee3, m\u00ecnh \u0111\u00e2u c\u00f3 mong nh\u01b0 v\u1eady ph\u1ea3i kh\u00f4ng qu\u00fd b\u1ea1n, ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00e1c em?\/-<\/p>\n<\/div>\n<p><strong><em> * Ng\u01b0\u1eddi X\u1ee9 V\u1ea1n<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qua C\u00e1i Nh\u00ecn C\u1ee7a Nh\u00e0 V\u0103n V\u00d5 PHI\u1ebeN&nbsp; V\u00e0 GS. Duy\u00ean H\u1ea1c L\u00ca TH\u00c1I \u1ea4T &nbsp;* Ng\u01b0\u1eddi X\u1ee9 V\u1ea1n &#8211; Vi\u1ebft t\u1eb7ng c\u00e1c tr\u1ebb Vi\u1ec7t t\u1ea1i h\u1ea3i ngo\u1ea1i *** &#8220;T\u00f4i y\u00eau ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc t\u00f4i, t\u1eeb khi m\u1edbi ra \u0111\u1eddi&#8230; M\u1eb9 hi\u1ec1n ru nh\u1eefng c\u00e2u xa v\u1eddi \u00e0 \u01a1i&#8230;&#8221;. T\u00f4i xin m\u1edf \u0111\u1ea7u c\u00e2u chuy\u1ec7n &#8220;Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t di\u1ec7u k\u1ef3&#8221; b\u1eb1ng nh\u1eefng v\u1ea7n th\u01a1 m\u1ed9c m\u1ea1c n\u1eb1m n\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ea7n tho\u1ea1i v\u00ec \u0111\u00e3 tho\u1eaft bi\u1ebfn th\u00e0nh nh\u1ea1c (do nh\u1ea1c s\u0129 PDuy ph\u1ed5 nh\u1ea1c). N\u00f3 bi\u1ebfn th\u1ec3 t\u1eeb h\u1ed3i n\u00e0o v\u1eady? Sao th\u01a1 l\u1ea1i bi\u1ebfn th\u00e0nh nh\u1ea1c kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft? \u1ea4y th\u1ebf m\u1edbi hay ti\u1ebfng Vi\u1ec7t th\u1eadt t\u00e0i t\u00ecnh, di\u1ec7u k\u1ef3! C\u00e1i ng\u00f4n ng\u1eef M\u1eb9 \u0111\u1ebb bao la b\u1ed7ng ch\u1ed1c tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng m\u00eanh m\u00f4ng v\u00f4 t\u1eadn m\u00e0 m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee5 h\u01b0\u1edfng \u00e2n s\u00e2u kh\u00f4ng bao gi\u1edd h\u1ebft. C\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n c\u00e1ch \u0111\u00e2y kh\u00e1 l\u00e2u tr\u00ean \u0111\u1ed3i &#8220;Mao C\u00fa Tha&#8221; (Mt Coutha) \u1edf x\u1ee9 B\u00e0 Ho\u00e0ng v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u00eam kh\u00e1 l\u1ea1nh, c\u00f3 m\u00e2y m\u00f9 v\u00e2y quanh \u0111\u1ec9nh n\u00fai. T\u00f4i c\u00f9ng ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee7a \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i &amp; c\u00f4 \u1ef6 Lan t\u1eeb b\u00ean Ph\u00e1p sang ch\u01a1i, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi l\u00ean \u0111\u1ed3i ng\u1eafm c\u1ea3nh. Nh\u00ecn th\u1ea5y c\u1ea3 tr\u1eddi n\u01b0\u1edbc bao la s\u01b0\u01a1ng kh\u00f3i ch\u1eadp ch\u00f9ng, b\u1ea5t gi\u00e1c c\u00f4 \u1ef6 Lan ng\u00e2m hai c\u00e2u th\u01a1 b\u1ea5t h\u1ee7 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i thi h\u00e0o H\u00e0n M\u1ea1c T\u1eed nh\u00e0 ta &#8220;\u1ede \u0111\u00e2y s\u01b0\u01a1ng kh\u00f3i m\u1edd nh\u00e2n \u1ea3nh, Ai bi\u1ebft t\u00ecnh ai c\u00f3 \u0111\u1eadm \u0111\u00e0&#8230;&#8221;. Ch\u00fang t\u00f4i h\u1ebft s\u1ee9c ng\u1ea1c nhi\u00ean. D\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 c\u00f4 ng\u00e2m th\u01a1 b\u1eb1ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t su\u00f4ng \u0111u\u1ed9t, nh\u1ea1t nh\u1ebdo. Gi\u1ecdng ng\u00e2m c\u1ee7a c\u00f4 l\u00e0 \u00e2m h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a v\u00f9ng s\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng n\u00fai Ng\u1ef1 mi\u1ec1n Trung &#8211; t\u1ee9c gi\u1ecdng Hu\u1ebf \u0111\u1ea5y. Nh\u1ea5t l\u00e0 khi c\u00f4 th\u1ea3 \u1edf cu\u1ed1i c\u00e2u gi\u1ecdng tr\u1ea1i tr\u1ea1i ng\u00e3 nghi\u00eang &#8220;Ai bi\u1ebft t\u00ecnh ai c\u00f3 \u0111\u1eadm \u0111\u00e0&#8230;&#8221; th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 c\u00e1ch xa mu\u00f4n tr\u00f9ng \u0111i n\u1eefa, t\u00f4i v\u1eabn nh\u1edb v\u1ec1 mi\u1ec1n Trung, nh\u1edb nh\u00e0 \u0111\u1ebfn ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c! C\u00f4 \u1ef6 Lan l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Anh, huy\u1ebft th\u1ed1ng ch\u1eb3ng c\u00f3 gi\u00e2y m\u01a1 r\u1ec5 m\u00e1 g\u00ec v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi VN m\u00ecnh h\u1ebft, \u1ea5y v\u1eady m\u00e0 c\u00f4 \u0111\u00e3 h\u1ecdc h\u1ecfi, x\u1eed d\u1ee5ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 l\u00e0u th\u00f4ng. Ph\u1ee5c! C\u00f3 l\u1ebd kh\u00f3 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ti\u1ebfng Vi\u1ec7t hay h\u01a1n c\u00f4 n\u1eefa. T\u00f4i t\u00f2 m\u00f2 h\u1ecfi c\u00f4 \u1ef6 Lan nguy\u00ean do n\u00e0o khi\u1ebfn c\u00f4 \u0111\u00e3 h\u1ecdc ti\u1ebfng Vi\u1ec7t hay v\u1eady? C\u00f4 k\u1ec3 r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t h\u00f4m \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n VN ch\u01a1i (ch\u1eafc l\u00e0 \u00f4ng VV\u00c1i), th\u1ea5y m\u1ea5y \u00f4ng b\u1ea1n n\u00f3i c\u00e2u g\u00ec tr\u00e0ng giang \u0111\u1ea1i h\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c ng\u1ed9 ngh\u0129nh g\u1ed3m h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng \u00e2m &#8220;oa oa&#8221; nghe nh\u01b0 ti\u1ebfng con n\u00edt kh\u00f3c. R\u1ed3i b\u1ea5t ch\u1ee3t c\u1ea3 nh\u00e0 ph\u00e1 l\u00ean c\u01b0\u1eddi khi\u1ebfn c\u00f4 kh\u00f4ng hi\u1ec3u m\u00f4 t\u00ea g\u00ec c\u1ea3. C\u00f4 t\u1ee9c m\u00ecnh ph\u1ea3i t\u00ecm hi\u1ec3u cho \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec ra \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e2u &#8220;H\u00f4m qua qua n\u00f3i qua qua m\u00e0 qua h\u1ed5ng qua, h\u00f4m nay qua h\u1ed5ng n\u00f3i qua qua m\u00e0 qua l\u1ea1i qua&#8221; v\u1edbi nh\u1eefng \u00e2m thanh &#8220;oa oa&#8221; tr\u00f9ng l\u1eadp t\u01b0\u1edfng ch\u1eebng nh\u01b0 ch\u1eb3ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec c\u1ea3 l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u n\u00f3i t\u1ef1 t\u00ecnh r\u1ea5t x\u00fac t\u00edch. Ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u ng\u1eabu nhi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1i ng\u00f4n ng\u1eef k\u1ef3 di\u1ec7u n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho c\u00f4 y\u00eau m\u1ebfn ti\u1ebfng VN m\u00e0 ra c\u00f4ng tu luy\u1ec7n. B\u00e2y gi\u1edd th\u00ec c\u00f4 \u1ef6 Lan \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t da tr\u1eafng ch\u00ednh c\u1ed1ng r\u1ed3i! \u1ea4y! Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t k\u1ef3 di\u1ec7u \u0111\u1ebfn m\u1ee9c khi\u1ebfn cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c nh\u01b0 c\u00f4 ph\u1ea3i m\u00ea m\u1ec7t. Th\u1ebf th\u1eed h\u1ecfi c\u00e1c em mang gi\u00f2ng m\u00e1u \u0111\u1ecf da v\u00e0ng, \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe ti\u1ebfng M\u1eb9 ru t\u1eeb thu\u1edf n\u1eb1m n\u00f4i th\u00ec l\u00e0m sao l\u1ea1i kh\u00f4ng y\u00eau qu\u00fd ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u1ec9? M\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n t\u00f4i m\u00ea nh\u1ea5t ph\u1ea3i k\u1ec3 l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n V\u00f5 Phi\u1ebfn, t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ea5y quy\u1ec3n T\u00f9y B\u00fat. Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u00ec \u00f4ng c\u00f9ng qu\u00ea hay h\u1ecd h\u00e0ng g\u00ec v\u1edbi t\u00f4i \u1edf c\u00e1i x\u1ee9 B\u00ecnh \u00d0\u1ecbnh qu\u00ea ngo\u1ea1i c\u1ee7a t\u00f4i (x\u1ee9 b\u00e1nh tr\u00e1ng d\u1eeba v\u00e0 m\u00ec c\u1ee7a vua Quang Trung), nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u00f3i gi\u1ecdng v\u0103n \u00f4ng th\u1eadt \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, k\u1ec3 chuy\u1ec7n nh\u01b0 \u0111\u00f9a nh\u01b0ng \u00fd t\u01b0\u1edfng th\u00e2m s\u00e2u. \u00d4ng hay \u0111i t\u1eeb c\u00e1i nh\u1ecf nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn c\u00e1i bao qu\u00e1t, t\u1eeb c\u00e1i c\u1ed1t l\u00f5i \u0111\u1ebfn c\u00e1i bao la, t\u1eeb ru\u1ed9t ra v\u1ecf&#8230; Trong b\u00e0i tham lu\u1eadn \u0111\u00e3 l\u00e2u c\u1ee7a \u00f4ng vi\u1ebft v\u1ec1 &#8220;Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i&#8221; \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch h\u1ebft s\u1ee9c tinh vi c\u00e1i hay, c\u00e1i \u0111\u1eb9p c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i xin ph\u00e9p nh\u00e0 v\u0103n VP g\u1ee3i l\u1ea1i \u0111\u00e2y nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1eed li\u1ec7u \u0111\u1ec3 h\u1ea7u chuy\u1ec7n c\u00f9ng c\u00e1c em. Theo nh\u00e0 v\u0103n VP, trong khi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng thi\u00ean v\u1ec1 \u00fd ni\u1ec7m tri\u1ebft l\u00fd tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng th\u00ec thi\u00ean n\u0103ng c\u1ee7a Vi\u1ec7t ng\u1eef h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec c\u1ee5 th\u1ec3. N\u00f3i th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng ti\u1ebfng ch\u1ec9 \u00fd ni\u1ec7m tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0ng nh\u1eefng t\u1eeb n\u00e0y th\u01b0\u1eddng vay m\u01b0\u1ee3n t\u1eeb ti\u1ebfng Trung Hoa \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng tri\u1ebft h\u1ecdc, t\u00f4n gi\u00e1o, ngh\u1ec7 thu\u1eadt, ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf nh\u01b0 c\u00e1c ti\u1ebfng &#8220;l\u1ec5 nghi, nh\u00e2n ngh\u0129a, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, li\u00eam s\u1ec9, thi\u1ec7n \u00e1c, t\u1ea1ng ph\u1ee7, h\u01b0 th\u1ef1c, hi\u1ebfn ph\u00e1p v.v&#8230;&#8221;. C\u00f2n nh\u1eefng ti\u1ebfng thu\u1ea7n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ch\u1ec9 nh\u1eefng v\u1eadt c\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 &#8220;tay, ch\u00e2n, c\u00e1, l\u00e1 c\u00e2y&#8230;&#8221;. Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00fang ta th\u1eadt \u0111a d\u1ea1ng. C\u00f3 khi ti\u1ebfng Anh, ti\u1ebfng \u00dac, ti\u1ebfng Ph\u00e1p ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1eef th\u00ec ti\u1ebfng Vi\u1ec7t l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1eeb t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 khi ti\u1ebfng \u00dac n\u00f3i &#8220;carry&#8221;, ti\u1ebfng Ph\u00e1p l\u00e0 &#8220;porter&#8221; th\u00ec VN ta c\u00f3 nhi\u1ec1u ti\u1ebfng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 &#8220;\u1eb5m, b\u1ed3ng, \u0111\u1ed9i, \u0111eo, mang, x\u00e1ch, \u00f4m, x\u1ed1c, v\u00e1c, g\u00e1nh, b\u01b0ng, b\u00ea, khu\u00e2n, ch\u1edf, n\u00e1ch, c\u00f5ng, v\u1ef1c, d\u00ecu, d\u1eaft, qu\u1ea3y, khi\u00eang v.v&#8230;&#8221;. C\u00f2n khi di\u1ec5n t\u1ea3 s\u1ef1 ch\u1ebft th\u00ec c\u00f3 nh\u1eefng t\u1eeb &#8220;ch\u1ebft, m\u1ea5t, tr\u0103m tu\u1ed5i, qua \u0111\u1eddi, t\u1eeb tr\u1ea7n, t\u1ea1 th\u1ebf, t\u1eaft ngh\u1ec9, th\u1edf h\u01a1i cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u1ec1 d\u01b0\u1edbi su\u1ed1i v\u00e0ng, v\u1ec1 v\u1edbi ti\u00ean t\u1ed5, v\u1ec1 v\u1edbi Tr\u1eddi Ph\u1eadt, v\u1ec1 v\u1edbi Ch\u00faa, quy ti\u00ean, tr\u00fat linh h\u1ed3n, an gi\u1ea5c ng\u00e0n thu, nh\u1eafm m\u1eaft, v\u0129nh bi\u1ec7t tr\u1ea7n gian, \u0103n x\u00f4i, toi, ng\u1ecfm, ng\u1ee7 v\u1edbi giun, m\u1eb7c \u00e1o s\u00e1u t\u1ea5m, m\u1eb7c \u00e1o s\u01a1 mi g\u1ed7 v.v&#8230;&#8221;. M\u1eb7c d\u00f9 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ch\u00fang ta c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u01b0 c\u00e1c ti\u1ebfng tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 d\u00f9ng nh\u01b0ng xoay \u0111i xoay l\u1ea1i v\u1eabn kho\u00e1i x\u00e0i c\u00e1c ti\u1ebfng c\u1ee5 th\u1ec3. T\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 &#8220;ti\u1ebfng y\u00eau hay th\u01b0\u01a1ng&#8221;. Chuy\u1ec7n y\u00eau \u0111\u01b0\u01a1ng th\u00ec tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u0111\u00e2u c\u00f3 ch\u1eeba d\u00e2n t\u1ed9c n\u00e0o n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i ti\u1ec1n nh\u00e2n ch\u00fang ta c\u0169ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft y\u00eau t\u1eeb th\u1eddi khai thi\u00ean l\u1eadp \u0111\u1ecba. \u1ea4y v\u1eady m\u00e0 khi nh\u1eafc t\u1edbi &#8220;ti\u1ebfng y\u00eau&#8221; &#8211; t\u1ee9c c\u00e1i t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng \u1ea5y trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ch\u00fang ta x\u1eed d\u1ee5ng m\u00e0u m\u00e8 h\u01a1n nhi\u1ec1u &#8211; n\u00e0o &#8220;trai g\u00e1i, chim chu\u1ed9t, gi\u0103ng d\u1ec7n, gi\u00f3 tr\u0103ng, m\u00e8o m\u1ee1, ong b\u01b0\u1edbm, tr\u0103ng hoa v.v&#8230;&#8221;. C\u00f3 khi l\u1ea1i th\u00eam th\u1eaft &#8220;t\u00f2 t\u00ed, t\u1eb1ng t\u1ecbu, ong v\u1edbi b\u01b0\u1edbm, chim v\u1edbi chu\u1ed9t&#8221;. Nh\u01b0 \u0111i thi m\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 thi \u0111\u1eadu, d\u00ednh, hay \u0111\u1ed7 m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 thi tr\u01b0\u1ee3t, r\u1edbt, h\u1ecfng&#8230; N\u00f3i v\u1ec1 h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb cu\u1ed9c \u0111\u1eddi th\u00ec d\u00f9ng c\u00e1c t\u1eeb &#8220;chua ch\u00e1t, \u0111\u1eafng cay, ng\u1ecdt b\u00f9i, m\u1eb7n m\u00e0&#8230;&#8221; hay khi n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau th\u00ec c\u00f3 &#8220;l\u1eddi ong b\u01b0\u1edbm, l\u1eddi \u0111\u01b0\u1eddng m\u1eadt, ngh\u0129a \u0111\u00e1 v\u00e0ng&#8230;&#8221;. C\u00f3 khi khen c\u00f4 g\u00e1i \u0111\u1eb9p l\u1ea1i b\u1ea3o c\u00f4 \u1ea5y &#8220;th\u01a1m&#8220;. C\u00f3 c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m t\u1ed1t th\u00ec b\u1ea3o l\u00e0 c\u00f3 &#8220;job th\u01a1m&#8220;&#8230; T\u00f3m l\u1ea1i d\u00f9ng m\u1ed9t ti\u1ebfng c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 ng\u00f3n s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi VN m\u00ecnh! B\u00e2y gi\u1edd ta b\u00e0n sang m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c l\u00e0 c\u00e1ch ph\u00e1t \u00e2m. \u00c2m ph\u00e1t ra th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec di\u1ec7n m\u1ea1o y nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00f3. T\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 khi m\u1ed9t nhi\u1ebfp \u1ea3nh gia ngo\u1ea1i qu\u1ed1c ch\u1ee5p h\u00ecnh th\u00ec b\u1ea3o l\u00e0 &#8220;cheeze&#8221; \u0111\u1ec3 kh\u00e1ch h\u00e0ng c\u01b0\u1eddi cho t\u01b0\u01a1i th\u00ec ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1edf mi\u1ec7ng n\u00f3i ti\u1ebfng &#8220;c\u01b0\u1eddi&#8221; t\u1ee9c kh\u1eafc c\u00f3 n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi tr\u00ean m\u00f4i li\u1ec1n. B\u1ea3o &#8220;ng\u1eadm&#8221; th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o mi\u1ec7ng m\u1edf, b\u1ea3o &#8220;h\u1ea3\u201d th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ng\u1eadm mi\u1ec7ng \u0111\u01b0\u1ee3c&#8221;, n\u00f3i &#8220;nh\u0103n r\u0103ng&#8221; th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o mi\u1ec7ng ng\u1eadm, n\u00f3i &#8220;kh\u1ea1c&#8221; th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t kh\u1ea1c, n\u00f3i &#8220;nh\u1ed5&#8221; th\u00ec chu mi\u1ec7ng y nh\u01b0 nh\u1ed5, n\u00f3i &#8220;h\u00fat&#8221; th\u00ec h\u1ecd h\u00fat v\u00e0o, n\u00f3i &#8220;phun&#8221; th\u00ec h\u1ecd phun ra, n\u00f3i &#8220;nhai&#8221; n\u00f3i &#8220;nu\u1ed1t&#8221;, n\u00f3i &#8220;\u1ecde&#8221; n\u00f3i &#8220;\u1ecdc&#8221; \u0111\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf c\u1ea3. N\u00f3i &#8220;c\u01b0\u1eddi ha h\u1ea3&#8221; th\u00ec mi\u1ec7ng h\u1ecd m\u1edf toang m\u00e0 n\u00f3i c\u01b0\u1eddi &#8220;m\u1ec9m&#8221; hay c\u01b0\u1eddi &#8220;m\u00edm chi&#8221; th\u00ec m\u1ed3m h\u1ecd ng\u1eadm h\u00e0m ti\u1ebfu. Ngay nh\u01b0 trong th\u01a1 v\u0103n c\u1ee7a c\u1ee5 Nguy\u1ec5n Du ti\u00ean sinh trong truy\u1ec7n Ki\u1ec1u khi n\u00f3i &#8220;V\u00f3 c\u00e2u kh\u1ea5p kh\u1ec3nh, b\u00e1nh xe g\u1eadp gh\u1ec1nh&#8221; l\u00e0 ch\u00fang ta li\u00ean t\u01b0\u1edfng ngay t\u1edbi con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1 quanh co, kh\u00fac khu\u1ef7u! \u00d0\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 th\u01a1 m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u1eeb g\u1ee3i h\u00ecnh, g\u1ee3i \u1ea3nh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n lao \u0111\u1ed9ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng nh\u1eefng t\u1eeb m\u00f4 t\u1ea3 r\u1ea5t g\u1ee3i h\u00ecnh. T\u1ec9 d\u1ee5 nh\u01b0 &#8220;Th\u1eb1ng nh\u1ecf tr\u00f4ng l\u00ed la l\u00ed l\u1eafc &#8211; C\u00f4 \u1ea5y \u0111i sao m\u00e0 \u01b0\u1ee1n \u00e0 u\u1ee1n \u1eb9o &#8211; Ho\u1eb7c b\u00e0 \u1ea5y kh\u1ecfe m\u00e0 sinh ra m\u1ea5y \u0111\u1ee9a con sao lo\u1eaft cho\u1eaft v.v..&#8221;. C\u1ee9 nghe nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o r\u1ed3i. Bi\u1ec3u th\u1ecb \u00e2m thanh t\u1ec9 nh\u01b0 m\u1ed7i khi c\u00f3 gi\u1ecdt m\u01b0a r\u1ecf xu\u1ed1ng \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 th\u00ec ta nghe c\u00e1c \u00e2m &#8220;t\u00ed t\u00e1ch&#8221;, gi\u00f3 th\u1ed5i &#8220;ph\u1ea7n ph\u1eadt&#8221;, \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 k\u00eau &#8220;t\u00edch t\u1eafc&#8221;, ti\u1ebfng chu\u00f4ng k\u00eau &#8220;leng keng&#8221; hay &#8220;k\u00ednh coong&#8221;, gi\u00f3 th\u1ed5i &#8220;vi vu&#8221;, n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y &#8220;r\u00f3c r\u00e1ch&#8221; v.v&#8230; C\u00f2n t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c d\u1ea5u s\u1eafc, huy\u1ec1n, h\u1ecfi, ng\u00e3, n\u1eb7ng v.v&#8230; \u0111\u1ec1u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ec3u th\u1ecb t\u00ednh ch\u1ea5t ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3. T\u1ee9c nghe ti\u1ebfng th\u00ec ph\u00e1t ra ngay ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. Nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c \u00e2m ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u0169ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ec3u th\u1ecb h\u00ecnh d\u1ea1ng. T\u1ec9 nh\u01b0 khi \u0111\u1ecdc \u00e2m &#8220;ong&#8221; th\u00ec y nh\u01b0 l\u00e0 c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec tr\u00f2n tr\u00f2n &#8211; nh\u01b0 &#8220;qu\u1ea3 b\u00f3ng, cong v\u00f2ng, c\u00e1i l\u1ecdng, c\u00e1i nong, ch\u1ea1y l\u00f2ng v\u00f2ng v.v..&#8221;. Khi \u0111\u1ecdc \u00e2m &#8220;oi&#8221; th\u00ec ph\u1ea3i h\u1eaft h\u01a1i ra n\u00ean c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec d\u00e0i ra th\u00eam ch\u00fat n\u1eefa, t\u1ec9 nh\u01b0 &#8220;c\u00e1i c\u00f2i, c\u00e1i ng\u00f2i, th\u00f2i ra, l\u00f2i ra, nhoi l\u00ean v.v&#8230;&#8221;. \u00c2m \u201c\u1eaft\u201d ph\u00e1t ra nghe r\u1ea5t g\u1eaft th\u00edch h\u1ee3p cho nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng t\u00e1c &#8220;c\u1eaft, ch\u1eb7t, ng\u1eaft, x\u1eaft, g\u1eaft, th\u1eaft, v\u1eb7t v.v&#8230;&#8221;. Ph\u1ee5 \u00e2m q th\u00edch h\u1ee3p cho c\u00e1c ti\u1ebfng h\u00e0m \u00fd c\u1ee9ng c\u1ecfi nh\u01b0 &#8220;qu\u00e1t, qu\u1ea1t, qu\u1eadt, qu\u1ea5t, qu\u0103ng, qu\u1eb3ng v.v&#8230;&#8221;. Ph\u1ee5 \u00e2m m cho ta c\u1ea3m gi\u00e1c \u00eam d\u1ecbu tho\u1ea3i m\u00e1i nh\u01b0 &#8220;m\u1ecbn m\u00e0ng, m\u1ec1m m\u1ea1i, m\u01b0\u1ee3t m\u00e0, m\u01a1n m\u1edfn v.v&#8230;&#8221;. Ch\u01b0a h\u1ebft, ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng v\u1ec1 \u0111i\u1ec7p ng\u1eef v\u00f4 c\u00f9ng phong ph\u00fa m\u00e0 c\u00e1c ti\u1ebfng kh\u00e1c kh\u00f4ng d\u1ec5 g\u00ec c\u00f3. C\u00f3 l\u1ea7n h\u1ecdc gi\u1ea3 Granet nh\u1eb7t t\u1eeb ti\u1ebfng Trung hoa \u0111\u01b0\u1ee3c 3 trang \u0111i\u1ec7p ng\u1eef nh\u01b0 &#8220;quan quan, y\u00eau y\u00eau, ho\u00e0ng ho\u00e0ng, \u00e2m \u00e2m v.v&#8230;&#8221; \u00f4ng \u0111\u00e3 cho l\u00e0 hay l\u1eafm. Tuy nhi\u00ean khi \u00f4ng kh\u00e1m ph\u00e1 ra l\u00e0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f3 c\u1ea3 kho t\u00e0ng \u0111i\u1ec7p ng\u1eef, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 &#8220;, xanh xanh, ch\u1ea7m ch\u1eadm, nh\u1ea1t nh\u1ea1t v.v&#8230;&#8221; th\u00ec \u00f4ng h\u1ebft s\u1ee9c ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u1ec1 s\u1ef1 phong ph\u00fa c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1eef n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ebfn th\u00e0nh \u0111i\u1ec7p ng\u1eef. Ta th\u1eed nghe v\u00e0i c\u00e2u th\u01a1 ph\u1ed5 th\u00f4ng trong Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ee5 Nguy\u1ec5n Du m\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 ai c\u0169ng bi\u1ebft: &#8220;Tho\u1eaft tr\u00f4ng nh\u1eddn nh\u1ee3t m\u00e0u da, \u0102n g\u00ec to l\u1edbn \u0111\u1ea9y \u0111\u00e0 l\u00e0m sao!&#8221; Ch\u01b0a h\u1ebft, c\u00f9ng di\u1ec5n t\u1ea3 n\u00e9t \u0111\u1eadm l\u1ee3t c\u1ee7a m\u00e0u s\u1eafc th\u00ec c\u00f3 &#8220;Xanh l\u01a1, xanh bi\u1ebfc, xanh um, xanh l\u00e8, xanh r\u1eddn, xanh non, xanh ng\u1eaft&#8230; \u00d0\u1ecf th\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ecf h\u1ed3ng, \u0111\u1ecf ch\u00f3i, \u0111\u1ecf ch\u00f3t, \u0111\u1ecf r\u1ef1c, \u0111\u1ecf l\u00f2e, \u0111\u1ecf l\u00f2m&#8230; \u00d0en th\u00ec c\u00f3 \u0111en thui, \u0111en x\u00ec, \u0111en k\u1ecbt, \u0111en ng\u00f2m, \u0111en m\u00f9 m\u1ecbt&#8230; Tr\u1eafng th\u00ec c\u00f3 tr\u1eafng x\u00f3a, tr\u1eafng to\u00e1t, tr\u1eafng tinh, tr\u1eafng b\u00f3c v.v&#8230;&#8221;. B\u00e2y gi\u1edd ta sang v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1ea1o t\u1ef1. Trong ti\u1ebfng Anh, ti\u1ebfng \u00dac ta th\u1ea5y c\u00f3 ch\u1eef &#8220;the&#8221; \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t danh t\u1eeb. Ti\u1ebfng Ph\u00e1p th\u00ec c\u00f3 &#8220;le&#8221;, &#8220;la&#8221; ch\u1ec9 gi\u1ed1ng \u0111\u1ef1c, gi\u1ed1ng c\u00e1i. C\u00f2n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1451,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[48],"tags":[46],"class_list":["post-1393","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nghien-cuu","tag-nguoi-xu-van"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1393"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1393\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2640,"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1393\/revisions\/2640"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vannghetudo.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}